Умумий маълумот Самарқанд вилояти 1938 йил 15 январда ташкил топган. Самарқанд вилояти Ўзбекистон Республикасининг марказида, Зарафшон водийсида жойлашган. Самарқанд вилояти шимоли-шарқда Жиззах вилояти, шарқда Тожикистон Республикаси, жанубда қашқадарё вилояти, ғарбда ва шимоли-ғарбда Навоий вилояти билан чегарадош ҳисобланади. Вилоятнинг катта шаҳарлари: Самарқанд, Каттақўрғон, Ургут, Оқтош, Булунғур, Жума, Жомбой, Челак, Иштихон. Вилоятнинг иқлими кескин континентал, йилнинг 300 га яқин кунида қуёш чарақлаб туради, ёз кунларининг узунлиги 15 соатгача етади. Вилоятнинг бошқарув, иқтисодий ва маданий маркази бўлган Самарқанд шаҳри (Тошкентдан 276 км узоқликда) эрамиздан аввалги VIII асрда ташкил топган. Самарқанд шаҳри Ўзбекистонда иккинчи (Тошкентдан кейин) йирик шаҳар ҳисобланади. Самарқанд шаҳри асрлар давомида Буюк Ипак Йўлининг йирик савдо маркази сифатида тилга олинган. XIV ва XV асрлар давомида Самарқанд шаҳри Темурийлар салтанатининг пойтахти вазифасини ўтаб келган ва ўша даврларда йирик илм-фан, маданият марказига айланган. Самарқанд шаҳрининг тарихий ва маданий қийматини ҳисобга олган ҳолда Ўзбекистон ҳукумати ушбу қадимий ва ҳамиша навқирон шаҳарнинг тарихий ва маданий ёдгорликларини сақлашга алоҳида эътибор қаратмоқда. Хусусан, 2007 йилда ЮНЕСКО бошчилигидаги бир қатор халқаро ташкилотлар билан биргаликда нишонланган Самарқанд шаҳрининг 2750 йиллиги олдидан Шоҳи Зинда мажмуи, ҳазрат Хизр масжидини қайта тиклаш бўйича кенг кўламли ишлар олиб борилди.
|
